Một mô hình thuyền buồm gỗ đẹp không chỉ là món đồ trang trí. Đằng sau mỗi thân tàu thu nhỏ là cả một câu chuyện: một trận hải chiến làm thay đổi lịch sử châu Âu, một chuyến hải hành đầu tiên kết thúc chỉ sau vài phút, một vụ đắm tàu và nổi loạn ở bờ biển xa xôi, hay những thế hệ học viên hàng hải lớn lên trên boong một con tàu huấn luyện. Bài viết này kể lại câu chuyện của những con tàu huyền thoại mà Vietnam Wooden Ships đã tái hiện bằng gỗ, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm chọn một mẫu thuyền buồm phù hợp với không gian và sở thích của bạn.

Vì sao mô hình thuyền buồm gỗ có sức hấp dẫn đặc biệt?

Trong hàng trăm năm, thuyền buồm là phương tiện đưa con người vượt đại dương, mở ra các tuyến thương mại, các cuộc thám hiểm và cả những cuộc chiến tranh trên biển. Hình ảnh cột buồm cao, hệ thống dây chằng chịt và những cánh buồm căng gió vì thế gắn liền với tinh thần phiêu lưu, sự kiên nhẫn và kỹ nghệ đóng tàu bằng tay. Khi thu nhỏ lại thành mô hình, những giá trị đó vẫn được giữ nguyên: người xem có thể đứng trước một con tàu dài chưa đầy một mét mà vẫn hình dung được cả một thời đại hàng hải.

So với mô hình tàu hiện đại, mô hình thuyền buồm có nhiều chi tiết hơn hẳn: thân tàu nhiều tầng boong, hàng cửa pháo, lan can, bánh lái, mỏ neo, các tầng buồm vuông hoặc buồm tam giác, và quan trọng nhất là hệ thống dây buồm. Chính mật độ chi tiết này khiến mỗi chiếc mô hình trở thành một tác phẩm thủ công cần nhiều ngày làm việc tỉ mỉ, và cũng là lý do mô hình thuyền buồm thường được chọn làm điểm nhấn cho phòng khách, phòng làm việc hay làm quà tặng mang ý nghĩa “thuận buồm xuôi gió”.

Bạn có thể xem toàn bộ các mẫu hiện có trong danh mục mô hình thuyền buồm của Vietnam Wooden Ships, hoặc duyệt tất cả dòng sản phẩm tại trang sản phẩm.

HMS Victory – soái hạm của đô đốc Nelson

HMS Victory là chiến hạm tuyến hạng nhất của Hải quân Hoàng gia Anh, được hạ thủy năm 1765. Con tàu đi vào lịch sử với vai trò soái hạm của đô đốc Horatio Nelson trong trận Trafalgar năm 1805, trận hải chiến mà hạm đội Anh đánh bại liên quân Pháp – Tây Ban Nha. Nelson tử trận ngay trên boong Victory, và con tàu từ đó trở thành biểu tượng của truyền thống hải quân Anh.

Từ năm 1922, Victory được đặt trong ụ khô tại Portsmouth để bảo tồn và mở cửa cho công chúng tham quan. Điều đặc biệt là con tàu vẫn đang trong biên chế của Hải quân Hoàng gia, nhờ vậy được xem là chiến hạm lâu đời nhất thế giới còn trong biên chế.

Điểm nhận diện trên mô hình Victory

Trên mô hình, Victory dễ nhận ra nhờ thân tàu cao với ba tầng boong pháo, các dải sơn vàng đen chạy dọc mạn và hàng cửa pháo đều tăm tắp. Đuôi tàu có ban công và cửa sổ nhiều tầng, ba cột buồm vuông và cột buồm mũi vươn dài phía trước. Đây là mẫu tàu phù hợp với những ai yêu thích lịch sử quân sự hoặc muốn một mô hình có dáng vẻ uy nghi, bề thế.

Mô hình thuyền buồm gỗ Victory của Vietnam Wooden Ships
Mô hình VICTORY – mã TB 008, kích thước 80 × 17 × 74 cm.

Vasa (Wasa) – con tàu đắm ngay chuyến hải hành đầu tiên

Phần đuôi tàu Vasa với các tượng gỗ chạm khắc tại bảo tàng Vasa, Stockholm
Phần đuôi tàu Vasa với các tượng gỗ chạm khắc dày đặc, trưng bày tại bảo tàng Vasa ở Stockholm. Ảnh: Jules Verne Times Two / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Vasa (còn được viết là Wasa theo cách viết cũ) là chiến hạm của Thụy Điển, được đóng vào thập niên 1620 với tham vọng trở thành một trong những con tàu mạnh nhất vùng biển Baltic. Thế nhưng ngày 10 tháng 8 năm 1628, trong chuyến hải hành đầu tiên, con tàu nghiêng rồi chìm ngay trong cảng Stockholm khi mới rời bến được một quãng ngắn.

Hơn ba thế kỷ sau, năm 1961, Vasa được trục vớt khỏi đáy biển. Nhờ điều kiện nước lạnh và ít sinh vật phá hoại gỗ ở vùng biển này, phần lớn thân tàu còn giữ được nguyên bản. Ngày nay, con tàu được trưng bày trong bảo tàng Vasa tại Stockholm và là một trong những hiện vật hàng hải nổi tiếng nhất thế giới.

Vì sao Wasa là mẫu mô hình được yêu thích?

Điều hấp dẫn nhất ở Vasa là phần đuôi tàu cao, được trang trí bằng vô số tượng và phù điêu chạm khắc. Trên một mô hình, phần đuôi này trở thành điểm nhìn chính, đặc biệt khi đặt tàu ở góc chéo để người xem thấy cả mạn tàu lẫn phần đuôi. Hệ thống dây buồm của Vasa cũng rất dày, với các dây chằng (shroud) và thang dây chạy từ mạn tàu lên đỉnh cột – một chi tiết thử thách tay nghề của người làm mô hình.

Hệ thống dây chằng và thang dây trên tàu Vasa
Dây chằng và thang dây trên tàu Vasa – chi tiết mà người làm mô hình phải tái hiện bằng tay. Ảnh: Jules Verne Times Two / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Mô hình tàu Wasa bằng gỗ
Mô hình WASA – mã TB001, kích thước 80 × 15 × 75 cm.

Batavia – tàu buôn của Công ty Đông Ấn Hà Lan

Bản sao tàu Batavia neo tại Lelystad, Hà Lan
Bản sao tàu Batavia tại Lelystad, Hà Lan. Ảnh: Txllxt TxllxT / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Batavia là tàu buôn của Công ty Đông Ấn Hà Lan (VOC), được đóng tại Amsterdam năm 1628 để chở hàng hóa và người trên tuyến đường dài tới châu Á. Trong chuyến đi đầu tiên, năm 1629, con tàu mắc cạn và bị đắm tại quần đảo Houtman Abrolhos ngoài khơi Tây Úc. Sau vụ đắm tàu là một cuộc nổi loạn đẫm máu giữa những người sống sót, khiến câu chuyện Batavia trở thành một trong những chương đen tối và nổi tiếng nhất của lịch sử hàng hải.

Hơn ba thế kỷ rưỡi sau, người Hà Lan đóng một bản sao của Batavia tại Lelystad theo kỹ thuật truyền thống. Bản sao được hạ thủy năm 1995 và trở thành điểm tham quan thu hút những người yêu tàu cổ.

Đặc điểm của mô hình Batavia

Batavia mang dáng dấp điển hình của tàu buôn Hà Lan thế kỷ 17: thân tàu bầu, đuôi cao được trang trí, mạn tàu có màu gỗ ấm xen các dải sơn. So với chiến hạm, Batavia có vẻ “mềm” và cổ điển hơn, rất hợp với không gian mang phong cách cổ điển hoặc phòng làm việc nhiều đồ gỗ.

Mô hình thuyền buồm gỗ Batavia
Mô hình BATAVIA – mã TB 005, kích thước 80 × 15 × 75 cm.

Christian Radich – con tàu huấn luyện của Na Uy

Tàu buồm Christian Radich căng buồm
Tàu buồm Christian Radich tại một lễ hội tàu buồm. Ảnh: Raphodon / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Không phải con tàu huyền thoại nào cũng đến từ thế kỷ 17 hay 18. Christian Radich là tàu buồm ba cột buồm vuông (full-rigged ship) của Na Uy, được hạ thủy năm 1937 và dùng để huấn luyện học viên hàng hải. Con tàu trở nên nổi tiếng rộng rãi khi xuất hiện trong bộ phim “Windjammer” năm 1958, đưa hình ảnh những cánh buồm trắng vượt đại dương đến với khán giả khắp nơi.

Ở dạng mô hình, Christian Radich có dáng thanh thoát hơn các chiến hạm cổ: thân tàu dài, thon, mạn tàu đơn giản, nổi bật nhất là ba cột buồm cao với nhiều tầng buồm vuông. Đây là lựa chọn phù hợp nếu bạn thích vẻ đẹp tinh gọn, hiện đại hơn nhưng vẫn giữ trọn chất “tàu buồm”.

Mô hình tàu buồm Christian Radich bằng gỗ
Mô hình CHRISTIAN RADICH – mã BT 003, kích thước 75 × 11 × 65 cm.

Thuyền buồm Hạ Long – nét Việt trên mặt nước

Thuyền buồm truyền thống trên vịnh Hạ Long
Thuyền buồm truyền thống với cánh buồm nâu trên vịnh Hạ Long. Ảnh: Thomas Schoch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Bên cạnh các con tàu phương Tây, thuyền buồm trên vịnh Hạ Long là hình ảnh rất quen thuộc với người Việt và du khách quốc tế. Những cánh buồm màu nâu được căng trên các nan tre, xòe ra như cánh quạt, nổi bật giữa nền núi đá vôi và mặt nước xanh. Hình ảnh ấy đã trở thành biểu tượng của du lịch Việt Nam.

Một mô hình thuyền buồm Hạ Long đặc biệt phù hợp làm quà tặng đối tác nước ngoài, quà lưu niệm mang dấu ấn Việt Nam, hoặc trang trí sảnh khách sạn, nhà hàng theo phong cách Á Đông. Với kích thước lớn, mẫu thuyền này có thể đứng độc lập như một tác phẩm nghệ thuật trong không gian rộng.

Mô hình thuyền buồm Hạ Long bằng gỗ cỡ lớn
Mô hình Thuyền buồm HẠ LONG – mã TB 004, kích thước 150 × 30 × 120 cm, giá 15.000.000 đồng.

So sánh nhanh các mẫu mô hình thuyền buồm gỗ

Bảng dưới đây tóm tắt các mẫu thuyền buồm hiện có tại Vietnam Wooden Ships để bạn dễ so sánh. Kích thước được ghi theo dài × rộng × cao.

MẫuMãKích thước (cm)Phong cáchGiá
VICTORYTB 00880 × 17 × 74Chiến hạm Anh, uy nghi, nhiều tầng pháoLiên hệ
WASATB00180 × 15 × 75Chiến hạm Thụy Điển, đuôi tàu chạm khắcLiên hệ
BATAVIATB 00580 × 15 × 75Tàu buôn Hà Lan, cổ điểnLiên hệ
CHRISTIAN RADICHBT 00375 × 11 × 65Tàu huấn luyện, thanh thoátLiên hệ
THORSEN axel 1810 NA UYTB 00160 × 12 × 55Tàu buồm Bắc Âu, gọn gàng6.000.000 đ
LA JACINTHETB 00255 × 12 × 55Thuyền mỹ nghệ cỡ nhỏ3.000.000 đ
Thuyền buồm HẠ LONGTB 004150 × 30 × 120Thuyền Việt, cỡ lớn15.000.000 đ

Hai mẫu cỡ nhỏ là THORSEN axel 1810 và LA JACINTHE rất phù hợp cho bàn làm việc, kệ sách hoặc làm quà tặng cá nhân, vì gọn gàng và dễ vận chuyển hơn các mẫu 80 cm.

Mô hình thuyền mỹ nghệ La Jacinthe cỡ nhỏ
Mô hình LA JACINTHE – mã TB 002, kích thước 55 × 12 × 55 cm, giá 3.000.000 đồng.

Cách chọn mô hình thuyền buồm phù hợp

Mỗi con tàu có câu chuyện riêng, nhưng một mô hình đẹp chỉ thật sự “đúng” khi hợp với không gian và mục đích sử dụng. Dưới đây là những tiêu chí nên cân nhắc.

1. Kích thước so với không gian

Mô hình thuyền buồm có chiều cao gần bằng chiều dài vì cột buồm, nên cần chú ý cả chiều cao của kệ hoặc tủ. Các mẫu khoảng 55–60 cm hợp với bàn làm việc, kệ sách. Mẫu 75–80 cm cần mặt tủ, bàn console hoặc kệ trưng bày rộng, phía trên thoáng. Mẫu 150 cm như thuyền buồm Hạ Long nên đặt ở sảnh, phòng khách lớn hoặc trên bệ riêng. Hãy đo trước vị trí đặt, chừa thêm khoảng trống hai bên để mô hình không bị “chật”.

2. Câu chuyện và sở thích

3. Mục đích: trưng bày hay làm quà

Nếu làm quà tặng, hãy nghĩ đến người nhận: một đối tác nước ngoài có thể thích thuyền buồm Hạ Long vì mang đậm nét Việt; một người làm kinh doanh có thể thích ý nghĩa “thuận buồm xuôi gió” của các mẫu tàu buồm lớn. Nên ưu tiên mẫu vừa phải để người nhận dễ tìm chỗ trưng bày. Khi đặt mô hình làm quà, bạn có thể tham khảo thêm bài kinh nghiệm mua mô hình thuyền gỗ để chuẩn bị đầy đủ thông tin.

4. Phối với nội thất

Tàu buồm cổ với tông gỗ trầm hợp với nội thất gỗ, da và đèn vàng ấm. Christian Radich với buồm trắng sáng lại hợp không gian hiện đại, tường sáng màu. Nếu nhà bạn đã có đồ gỗ thủ công, có thể tham khảo bài nội thất gỗ thủ công để phối mô hình và đồ nội thất hài hòa.

Mẹo nhỏ: đặt mô hình ở góc chéo khoảng 30–45 độ so với hướng nhìn chính. Góc này cho thấy cùng lúc mạn tàu, cột buồm và phần đuôi, giúp mô hình trông có chiều sâu hơn nhiều so với đặt thẳng ngang.

Những chi tiết thể hiện tay nghề trên mô hình thuyền buồm

Khi xem một mô hình thuyền buồm gỗ, bạn có thể đánh giá chất lượng qua một vài điểm cụ thể:

  1. Đường cong thân tàu: mạn tàu cân đối hai bên, đường cong từ mũi đến đuôi mượt, không bị gãy khúc.
  2. Hệ thống dây buồm: dây căng đều, không chùng lỏng, các nút buộc gọn gàng.
  3. Cột buồm: thẳng, vững, các tầng buồm cân đối với thân tàu.
  4. Bề mặt hoàn thiện: nước sơn hoặc lớp phủ đều màu, không có vết keo thừa.
  5. Chi tiết nhỏ: lan can, cửa pháo, bánh lái, mỏ neo, xuồng cứu sinh… càng được làm kỹ, mô hình càng sống động.

Vì mô hình làm thủ công, hai chiếc cùng mẫu có thể khác nhau đôi chút ở màu gỗ hay vân gỗ – đó là dấu ấn riêng của đồ làm bằng tay chứ không phải lỗi sản xuất.

Bảo quản để mô hình thuyền buồm luôn đẹp

Thuyền buồm có nhiều dây và chi tiết mảnh nên cần được chăm sóc nhẹ nhàng hơn mô hình tàu hiện đại. Một vài nguyên tắc cơ bản:

  • Đặt nơi khô ráo, tránh nắng chiếu trực tiếp để gỗ không cong vênh và buồm không bạc màu.
  • Phủi bụi bằng chổi lông mềm hoặc máy thổi bụi nhỏ; không dùng khăn ướt lau dây buồm.
  • Khi di chuyển, nâng ở phần thân hoặc đế, tuyệt đối không cầm vào cột buồm.
  • Nếu có điều kiện, nên đặt mô hình trong tủ kính để hạn chế bụi.

Hướng dẫn chi tiết hơn có trong bài cách bảo quản mô hình thuyền gỗ và trang hướng dẫn sử dụng.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình thuyền buồm gỗ có phải tỷ lệ chính xác với tàu thật không?

Mô hình được làm dựa trên hình dáng và đặc điểm nhận diện của tàu thật, nhưng là sản phẩm trang trí thủ công nên không nhằm mục đích sao chép kỹ thuật tuyệt đối. Bạn nên xem ảnh và kích thước trên từng trang sản phẩm để hình dung rõ nhất.

Nên chọn Victory hay Wasa làm quà tặng?

Cả hai đều là chiến hạm có dáng vẻ uy nghi và cùng kích thước khoảng 80 cm. Victory nổi bật với nhiều tầng pháo và gắn với trận Trafalgar; Wasa nổi bật với đuôi tàu chạm khắc cầu kỳ. Hãy chọn theo câu chuyện mà người nhận yêu thích.

Mẫu thuyền buồm nào phù hợp đặt trên bàn làm việc?

Các mẫu cỡ nhỏ như THORSEN axel 1810 (60 cm) hoặc LA JACINTHE (55 cm) là phù hợp nhất cho bàn làm việc hay kệ sách.

Giá các mẫu ghi “Liên hệ” được tính thế nào?

Với các mẫu chưa niêm yết giá, bạn vui lòng liên hệ trực tiếp để được báo giá theo mẫu và số lượng. Các bước đặt hàng được mô tả trong trang hướng dẫn mua hàng.

Có thể đặt làm mẫu thuyền buồm theo yêu cầu không?

Bạn có thể liên hệ để trao đổi về mẫu, kích thước mong muốn; xưởng sẽ tư vấn khả năng thực hiện cụ thể cho từng yêu cầu.

Liên hệ tư vấn mô hình thuyền buồm

Nếu bạn đang phân vân giữa các mẫu, hoặc cần báo giá cho những mẫu ghi “Liên hệ”, hãy gọi 0908 062 685 hoặc gửi yêu cầu qua trang liên hệ Vietnam Wooden Ships. Xưởng ở địa chỉ 199 ấp 1B, Phước Thái, Long Thành, Đồng Nai. Trước khi đặt, bạn có thể đọc hướng dẫn mua hàng để nắm các bước chọn mẫu, thêm vào giỏ hàng và thanh toán. Nếu bạn quan tâm thêm đến các dòng tàu khác, hãy xem bài chọn mô hình tàu du lịch, du thuyền và mô hình tàu chở hàng.